Daily Archives: June 17, 2016

The goodness of Philippine exotic fruits – KMJS

 

Tagalog Filipino Grammar

 

The goodness of Philippine  exotic fruits

  • Mamula-mula at magaspang ang balat.
  • Kapag binuksan, malalasap ang itinatago nitong sarap, Lychee o Lichiyas.
  • Karaniwang galing China o Thailand ang mga Lychee sa merkado.
  • Pero alam nyo bang halos apat na taon na palang may mga punong namumunga ng Lychee sa bayan ng Adams sa Ilocos norte.
  • Taong 2004 nagsimulang taniman ng Lychee ang farm na ito.
  • Ang halos limampung mga puno, may dalawang variety.
  • Ang “Mauritius Lychee” na galing pa raw sa Apayao at sa Thailand at ang kanilang “UPLB” na ipinangalan mismo sa pinanggalingan nito.
  • Ang university of the Philippines Los Baños.
  • Kumpara sa Mauritius variety, mas matamis at matingkad ang pagkapula ng UPLB lychee at mas maliit ang mga buto nito.
  • Nasa mataas na lugar ang bayan ng Adams.
  • Malamig ang klima kaya mas madali raw ditong magparami ng Lychee.
  • Pero inabot ng walong taon bago namunga ang mga puno.
  • At sa taong ito, pinaka-hitik daw, ang mga bunga.
  • Murang-mura ang mga presyo ng Lychee sa farm na ito.
  • One hundred pesos lang, one to sawa ang puwede mong kainin.
  • Heto ang nakakatuwa, hindi lang ito masarap papakin,
  • Masarap din daw, ipang sigang?
  • Nagpakulo ng tubig, nilagyan ng sibuyas, kamatis at luya.
  • Tinimplahan ng asin, noong nadurog ang kamatis, inilagay ang tilapya.
  • Isinunod ang Lichiyas o Lychee, at siling haba.
  • Heto na ang sinigang na tilapya, with lychee.
  • Mahilig sa prutas si Dr. Roberto Coronel.
  • Mahilig din siyang mangolekta ng iba’t-ibang exotic fruits.
  • Sa kanyang farm sa Laguna, halos two hundred fifty na klase ng prutas ang kanyang tanim.
  • At marami sa mga ito, hindi pa natin naririnig.
  • Yambu, Huani, at Miracle Fruit.
  • Pro ang ipinagmamalaki niyang prutas na in-season ngayon, pangalan pa lang daw, malinamnam na. “Namnam”.
  • Legume tutad ng peanut, ang fruit nito ay malalaki at parang empanada.
  • Ang mga nagpupunta sa farm ang tawag sa kanya is Empanada fruit.
  • Kulay berde at medyo pahaba, ang balat nito, nahahawig sa ampalaya pero ang palaman parang Abokado.
  • Nagmula raw ito sa Malaysia at matatagpuan din sa iba’t-ibang Asian countries
  • Bagama’t hindi raw kaakit-akit ang hitsura nito, napakayaman sa Vitamin-C.
  • Pag hilaw siya is green, and then nagye-yellow pag hinog, and then eventually nalalaglag na sa lupa.
  • At dahil sa taglay nitong asim, masarap daw itong haluan ng gata.
  • Ginataang Namnam.
  • Ngayon po, ipapakita ko po sa inyo kung paano lutuin ang paborito naming namnam.
  • Nag-gisa ng bawang at sibuyas, pagkatapos ang binalatang Namnam
  • Isama na rin po natin sa gisa ang mga hipon
  • Tapos lagay po tayo ng asin, paminta, gata.
  • Pinakuluan hanggang kumapit ang gata
  • Kaunting sugar, sa mga mahihilig ng maanghang, pwede rin po nating lagyan ng sili.
  • Matapos ang ilang minuto, nag-uumapaw sa linamnam ang ginataang Namnam.
  • Mas masarap ito kesa ibang gata, mas malasa ito e yung Namnam.
  • Ang isa pang prutas na ipinagmamalaki ni Doctor Coronel.
  • Galing pa raw ng West Africa, ang tawag dito, Ackee.
  • Kapag hinog na hinog na, kusang bumubuka ang bunga nito na parang bulaklak.
  • O magulang na siya, matured na, bumubuka siya.
  • Pero wag magpahalina sa ganda nito dahil kapag hindi hinog o kaya nasobrahan ng pagkahinog.
  • Puwede itong makalason.
  • Sa Pilipinas, iba’t-ibang klase ng mangga ang matitikman.
  • Apple Mango, Indian at Pajotan.
  • Heto, may dumagdag sa listahan, ang tinaguriang reyna ng lahat ng mangga.
  • Ang Golden Queen Mangoes.
  • Ang bigat ng isang piraso lang nito, halos dalawang kilo.
  • Ang sukat, eight inches pataas.
  • Hilig daw talaga ni Dorris ang pagkain ng Mangga pero lagi raw siyang bitin sa kada piraso.
  • Kaya naisipan niyang magtanim ng Golden queen mangoes.
  • Mula Taiwan ang mga buto nito na tumubo naman, at namunga rito.
  • Kung sa Taiwan, Golden o manilaw-nilaw ang kulay.
  • Ang bunga ng puno ni Dorris, tila hilaw.
  • Sa Taiwan, talagang golden na golden siya.
  • Pinapagold talaga ang mangga na ito.
  • Pero dito kasi, ang prefer ng karaniwan dito sa atin sa Pilipinas, hilaw yung malibalang.
  • Bagama’t nakakangasim ang balat nito, kapag biniyak, kulay dilaw ang laman
  • Kaya sigurado raw matamis.
  • Talagang nakakatulong yan sa ating katawan, may anti-oxidant din yan
  • At kumpleto naman siya sa lahat ng vitamins, lalo na sa vitamin C
  • Sina Dorris ang unang nakapag padami nito sa Pilipinas.
  • Kada piraso, 100 pesos.
  • Sa ganda ng klima ng ating bansa, marami tayong maaaning mga prutas.
  • Native man ang variety nito o dayuhan.
  • Tiyak matitikman ang sarap at sustansiya nitong Fruitilicious.

 

 

Tagalog Words and Phrases

Magaspang – rough

kaunti-few/small

karaniwang-common

manilaw-nilaw-yellowih

malalasap-smell

matingkad-bright

pinakuluan-boiled

piraso-pieces

pinagmamalaki-proud of

pinanggalingan-source

matitikman-taste

magparami-produce

binalatan-peeled off

nag-uumapaw-over flowing

naisipan-think

tinimplahan-mixture

dumagdag-in addition

bumubuka-open